hoe het zit / je cyclus en de vijf seizoenen
De vijf seizoenen van je cyclus: waarom je de ene week alles kunt en de andere week niets
8 minuten lezen Dimitra van Doremalen
Je hebt op een maandag een lijst gemaakt waar je blij van werd. Tien dagen later kijk je naar diezelfde lijst en snap je niet welke vrouw dit heeft opgeschreven.
Er is niets veranderd in je leven. Er is iets veranderd in je cyclus.
Waarom juist je cyclus?
Als je jarenlang was afgestemd op iemand anders, weet je precies wat een ander nodig heeft en bijna niets van wat jij nodig hebt. Die antenne stond naar buiten, en hij stond daar omdat het ooit veilig was om hem daar te hebben.
En dan komt er een moment dat je neerlegt wat nooit van jou was om te dragen. Dat is de bedoeling, en het is ook leeg. Stuurloos, soms. Er is ruimte gekomen en er is nog geen richting.
Daar begint je cyclus haar werk te doen. Zij vraagt niets van buiten en ze wacht niet op jouw toestemming. Ze is er al, ze was er altijd, en ze geeft je elke week ander nieuws over wat jij nodig hebt.
Dat is een kompas dat niemand je kan geven en niemand van je kan afpakken.
Terug naar binnen, met iets wat al in je zat.
Wat zijn de vijf seizoenen van je cyclus?
Je cyclus is geen maand die zich vier keer hetzelfde afdraait. Het is een jaar in het klein, met seizoenen die elkaar opvolgen en elk hun eigen tempo hebben.
Winter. Rust. De dagen van je bloeding. Je energie is naar binnen getrokken, je hebt minder te geven en meer nodig. Dit is het seizoen waarin je het minst wil en het meest hoort. Er valt niets op te lossen in de winter.
Lente. Ontwaken. De dagen na je bloeding. Er begint iets te bewegen, voorzichtig en nog zonder richting. Dit is het seizoen van merken, niet van weten. Een vliegende start hoeft hier niet.
Zomer. Expressie. Rond je eisprong. Je energie is er, woorden komen makkelijker, contact voelt dieper. En precies nu vraagt de buitenwereld het meeste van je, want nu ben je het best beschikbaar.
Nazomer. Integratie. De dagen na je eisprong. Dit is het seizoen dat de meeste vrouwen overslaan. Je energie begint te dalen terwijl de wereld nog in beweging is, en het is de fase waarin oogsten mag.
Herfst. Inkeer. De dagen voor je bloeding. De herfst fluistert wat de zomer overstemde. Je wordt gevoeliger, en daarmee komt helderheid: over wat klopt, en over wat al een tijdje niet meer klopt.
Dan begint de winter opnieuw.
Waarom vijf en niet vier?
Overal lees je over vier fasen: menstruatie, folliculair, ovulatie, luteaal. Medisch is dat juist. Het beschrijft wat je hormonen doen.
Het beschrijft niet wat jij doet.
Want die luteale fase, die ene lange periode tussen je eisprong en je bloeding, voelt aan het begin totaal anders dan aan het eind. In de eerste dagen erna ben je nog helder en tevreden en aan het afronden. In de laatste dagen ervoor ben je iets heel anders: dunner van huid, korter van draad, en scherper dan je de hele maand was.
Dat zijn twee seizoenen in één woord. En het is precies de plek waar vrouwen zichzelf kwijtraken, omdat ze de nazomer aanzien voor een slechte herfst en zich afvragen wat er nu weer mis is.
Vier fasen is de kaart. Vijf seizoenen is het landschap.
In welk seizoen sta je nu?
Je kunt het narekenen, en je kunt het ook aan jezelf afvragen.
Wil je onder een deken liggen en geen mens zien? Winter.
Ben je nieuwsgierig zonder nog te weten waarnaar? Lente.
Zou je iemand kunnen bellen die je maanden niet sprak, en heb je zin in een volle tafel? Zomer.
Wil je opruimen, afmaken, en het liefst iets afvinken? Nazomer.
Zie je opeens heel scherp wat er niet klopt, en heb je minder geduld met wat je normaal wegwuift? Herfst.
Als je je cyclus wil bijhouden: noteer de dagen, en noteer ernaast één woord over hoe het voelde. Dat is genoeg. Na twee of drie cycli zie je het patroon, en dat patroon is van jou en van niemand anders.
Waarom ben je de ene week energiek en de andere week niet?
Omdat je niet elke week hetzelfde lichaam hebt.
Je zenuwstelsel heeft in de eerste helft van je cyclus meer speelruimte. Je kunt meer hebben, je herstelt sneller, spanning glijdt eraf. In de tweede helft wordt datzelfde zenuwstelsel gevoeliger. Hetzelfde geluid is harder. Dezelfde opmerking snijdt dieper. Dezelfde dag kost meer.
Dat verschil is informatie.
En hier gaat het mis: je plant je week alsof je in je zomer staat. Elke week. De agenda gaat uit van één seizoen, en dat seizoen duurt ongeveer zes dagen per maand.
Het probleem zit in de maatstaf.
Is er iets mis met me als ik zo wisselend ben?
Nee.
Je bent cyclisch, en je meet jezelf aan een lineaire maatstaf. Dat is een rekenfout.
De wereld waardeert één seizoen. Beschikbaar, opgewekt, productief, bereikbaar. Dat is de zomer, en de zomer is een vijfde van je cyclus. De andere vier vijfde beoordeel je als een mislukte versie van die ene.
Er is niets mis met je in je winter. Je bent in je winter.
Moet ik mijn hormonen in balans brengen?
Overal wordt je verteld dat er iets aan je hormonen te dóen valt. Een protocol, een supplement, een plan van twaalf weken, een lijstje met wat je voortaan laat staan. Uit balans, en dus te repareren.
Ik kijk daar anders naar.
Je hormonen zijn de taal waarin je lichaam met je praat. Ze stijgen en ze dalen omdat dat hun werk is, en dat stijgen en dalen is precies wat je seizoenen maakt. Een lichaam met vlakke hormonen heeft geen cyclus meer.
De vraag die mij interessanter lijkt: wat zeggen ze?
In de premenopauze gaan ze harder schommelen dan ooit. De lengte van je cyclus verschuift, de seizoenen worden ongelijk, de herfst kan langer worden en harder aankomen en de zomer korter. Je slaapt anders. Je huid is dunner en je geduld ook. Veel vrouwen denken dat ze de draad kwijt zijn, terwijl de draad zelf van vorm verandert.
En wat er dan omhoog komt is vaak niet nieuw. Het is wat er jarenlang onder het functioneren lag en waar nooit ruimte voor was. Je hormonen halen het deksel eraf. Daarom is de premenopauze een fase van verheldering, en daarom voelt ze eerst als het tegenovergestelde.
Na de menopauze stopt het maandelijkse ritme. De seizoenen verdwijnen daarmee niet. Ze worden langer, ze volgen een andere boog, en ze vragen iets anders van je.
Nu waar ik wel en niet van ben.
Ik ben geen hormooncoach en ik ben geen arts. Heb je hevig bloedverlies, pijn die je dag bepaalt, of een moeheid die na weken rust niet wijkt, dan hoort dat bij een dokter. Dat zeg ik niet om me eruit te werken. Ik zeg het omdat een lichaam soms iets nodig heeft dat geen enkel ritme kan geven.
Wat ik doe is anders.
Ik werk niet aan je hormonen. Ik leer je lezen wat ze zeggen.
Wat als ik een onregelmatige cyclus heb, of geen?
Dan blijven de seizoenen bestaan, ze zijn alleen minder voorspelbaar geworden.
Heb je een spiraal, gebruik je de pil, of is je cyclus gestopt, dan kun je het ritme van de maan als bedding gebruiken: nieuwe maan als winter, volle maan als zomer. Niet omdat dat hetzelfde is. Wel omdat een lichaam dat jarenlang geen ritme had, iets nodig heeft om zich aan te verhouden.
Hoe begin je?
Er zijn verschillende manieren om meer gevoel te krijgen bij hoe jij beweegt door jouw seizoenen. Ik geef je mijn twee favorieten om zelf een begin te maken.
Noteer veertien dagen lang één woord per dag
Niets meer. Hoe het voelde, in één woord. Na twee cycli zie je waar je seizoenen liggen.
Zet één ding in je winter niet in je agenda
Eén. Het moeilijke gesprek, de presentatie, de dag met veel mensen. Verschuif hem naar je lente en kijk wat dat doet.
Waarom het herhalen het werk doet
Eén cyclus bijhouden geeft je informatie. Drie cycli bijhouden geeft je een kompas.
En dan gebeurt er iets wat niet in een schema past: je begint het te voelen aankomen voordat je het narekent. Je merkt op een donderdagmiddag dat je herfst begint, en je schuift zelf iets op zonder dat je erover nadenkt.
Ik zie dat bij bijna elke vrouw die ik begeleid, en het gaat bij bijna niemand via het schema. Het gaat via het opmerken, en dat heeft tijd nodig.
Herhaling is hoe ritme zich nestelt.
Als je hier verder in wilt
Ik begeleid vrouwen die alles al begrijpen en het nog steeds niet voelen. Seasonal Alignment volgt het ritme van één hele innerlijke cyclus: je leert je eigen seizoenen lezen terwijl je erin staat, voor €444.
En als je klein wil beginnen: de rituelen voor elk seizoen staan gratis op deze site.
Als je hierboven jezelf tegenkwam, dan is dat waar het over gaat.
ook onder hoe het zit
herkenningsverhaal