Over de kleine, bijna onzichtbare manieren waarop je jezelf regelt en wat er gebeurt als je dat eindelijk niet meer doet.
Aanpassen ziet er zelden uit zoals je denkt. Het is niet altijd dat je instort. Of dat je ja zegt terwijl je nee bedoelt. Of dat je jezelf compleet wegcijfert. Soms is het subtieler. Soms is het dat je iets pas vertelt als het alweer voorbij is.
Ik was daar een kei in. Niet in crisis bellen. Niet op het moment dat het zwaar was. Maar erna, als het alweer was gaan liggen, als de emotie was gezakt, als ik het zelf al had gedragen.
Dan pas vertelde ik wat er was gebeurd.
Ik noemde het haar niet belasten. En dat was het ook, ik meende het oprecht. En zei dat ook elke keer: ik wil je er niet mee belasten.
Maar eronder lag iets anders. De overtuiging dat er geen ruimte was voor mij als het echt was. Dat ik eerst moest wachten tot het veilig was om te bestaan.
Dat is hoe aanpassen werkt als overleefstrategie. Het begint als intelligentie. Als een kind dat leert lezen wat een ruimte aankan. Dat voelt wanneer het te veel is. Dat zichzelf regelt zodat de ander niet hoeft te dragen wat de ander toch niet kan dragen.
Het is zorgzaam. Het is slim. Het houdt de vrede maar het heeft een prijs.
De prijs is dat je jezelf leert uitstellen. Dat je je eigen aanwezigheid conditioneert aan de toestand van de ander. Dat je jezelf alleen toelaat als het veilig voelt en veilig voelt zelden als je het echt nodig hebt.
Niet zo lang geleden vroeg ze of ik met haar uit eten wilde. Ik voelde een nee. Niet geen tijd maar ik voelde heel duidelijk, geen ruimte. Omdat ik door zo’n diepe stukken ging en ik mij niet ontvangen voelde, in het delen daarvan. Een nee die van binnen kwam, helder en rustig, zonder twijfel.
Maar ik zei: ik heb geen tijd. Want een nee alleen voelde te groot. Dan lijkt er toch te veel uitleg nodig. Te veel kans op die stilte, die blik, die samentrekking die ik al zo lang ken.
En toen, en dit was nieuw, dit was iets wat ik nog maar net aan het leren ben corrigeerde ik mezelf. Ik zei het toch. Als ik wel tijd zou hebben, dan voel ik geen ruimte op dit moment.
Eerlijk. Zacht. En van mezelf. Wat volgde was maanden van negeren. Niet alleen mij. Ook mijn kinderen.
Ik vertel dit niet om haar te veroordelen. Ik vertel het omdat dit precies is wat aanpassen als overleefstrategie in stand houdt.
Want wat leerde ik op dat moment? Wat leerde mijn zenuwstelsel, dat alles registreert en onthoudt? Dat eerlijk zijn consequenties heeft. Dat een nee gevaarlijk is. Dat jezelf zijn, echt, zonder uitleg, zonder verzachting, leidt tot verlies van verbinding.
Want wat leerde ik op dat moment? Wat leerde mijn zenuwstelsel, dat alles registreert en onthoudt?
Dat eerlijk zijn consequenties heeft. Dat een nee gevaarlijk is.
Dat jezelf zijn, echt, zonder uitleg, zonder verzachting, leidt tot verlies van verbinding.
Dat is de les die het lichaam trekt. Niet het hoofd. Het lichaam. En een lichaam dat die les lang genoeg heeft geleerd, past zich aan nog voordat je een bewuste keuze hebt gemaakt.
Herken jij dit?
Niet per se in deze situatie. Maar die neiging om achteraf te vertellen in plaats van op het moment. Om een nee in te pakken in een uitleg. Om jezelf net iets kleiner te maken zodat er ruimte blijft voor de ander.
Om jezelf te corrigeren, niet naar meer eerlijkheid, maar naar meer veiligheid.
Dat is geen zwakte. Dat is een systeem dat heeft geleerd: volledig authentiek aanwezig zijn is niet altijd veilig. En een systeem vergeet dat niet zomaar.
Wat ik nu langzaam leer, en het is langzaam, het gaat met vallen en opstaan, is dit:
Een nee is geen aanval. Een grens is geen afwijzing. Mijn aanwezigheid hoeft niet verdiend te worden door mezelf aan te passen aan wat de ander aankan.
Dat klinkt eenvoudig. Het voelt nog niet altijd zo.
Maar elke keer dat ik het toch doe, een nee zeg zonder uitleg, iets vertel op het moment zelf, ruimte inneem zonder eerst te checken of dat mag, is er iets in mij dat een fractie meer ontspant.
Niet omdat het goed afloopt maar omdat ik mezelf niet verlies.
Als jij dit herkent, die neiging om jezelf te doseren, achteraf te vertellen, je nee in te pakken in iets wat makkelijker te ontvangen is, dan wil ik je uitnodigen voor Rooted Presence.
Een online ceremonie waarin je lichaam mag ervaren hoe het is om aanwezig te zijn zonder jezelf aan te passen. Zonder te scannen wat de ruimte aankan. Zonder eerst te checken of jij er mag zijn.
Niet als oefening. Niet als methode maar als herinnering.
Dat aanwezig zijn , echt, volledig, zonder uitleg, veilig kan zijn.