Misschien regel je jezelf op manieren die zo klein zijn dat je ze zelf nauwelijks opmerkt. En misschien herken je ook wat er gebeurt op het moment dat je dat voor het eerst niet meer doet.
Ik was daar een kei in. Niet vertellen op het moment zelf. Niet in crisis bellen als het zwaar was. Pas erna, als het alweer was gaan liggen, als de emotie was gezakt, als ik het zelf al had gedragen.
Dan pas vertelde ik wat er was gebeurd.
Ik noemde het haar niet belasten. En dat was het ook, ik meende het oprecht. Ik zei het ook elke keer: ik wil je er niet mee belasten.
Maar eronder lag iets anders.
De overtuiging dat er geen ruimte was voor mij als het echt was. Dat ik eerst moest wachten tot het veilig was om te bestaan.
Dat is hoe aanpassen werkt als overleefstrategie. Het begint als intelligentie. Als een kind dat leert lezen wat een ruimte aankan. Dat voelt wanneer het te veel is. Dat zichzelf regelt zodat de ander niet hoeft te dragen wat de ander toch niet kan dragen.
Het is zorgzaam. Het is slim. Het houdt de vrede. Maar het heeft een prijs.
De prijs is dat je jezelf leert uitstellen. Dat je je eigen aanwezigheid conditioneert aan de toestand van de ander.
Dat je jezelf pas toelaat als het veilig voelt, en veilig voelt zelden als je het echt nodig hebt.
Niet zo lang geleden vroeg ze of ik met haar uit eten wilde. Ik voelde een nee. Heel duidelijk: geen ruimte. Ik ging door zulke diepe stukken, en ik voelde me niet ontvangen in het delen daarvan. Een nee die van binnen kwam, helder en rustig, zonder twijfel.
Ik zei: ik heb geen tijd. Een nee alleen voelde te groot. Er leek te veel uitleg nodig, te veel kans op die stilte, die blik, die samentrekking die ik al zo lang ken.
En toen, en dit was nieuw, dit ben ik nog maar net aan het leren, corrigeerde ik mezelf.
Ik zei het toch. Als ik wel tijd zou hebben, dan voel ik nu geen ruimte.
Eerlijk. Zacht. Van mezelf. Het bleef een tijd stil.
Ik vertel dit niet om haar te veroordelen. Ik vertel het omdat dit precies is wat aanpassen als overleefstrategie in stand houdt.
Want wat leerde ik op dat moment? Wat leerde mijn zenuwstelsel, dat alles registreert en onthoudt? Dat eerlijk zijn consequenties heeft. Dat een nee gevaarlijk is. Dat jezelf zijn, zonder uitleg, zonder verzachting, tot verlies van verbinding kan leiden.
Dat is de les die het lichaam trekt. Niet het hoofd. Het lichaam. En een lichaam dat die les lang genoeg heeft geleerd, past zich aan nog voordat je een bewuste keuze hebt gemaakt.
Herken jij dit?
Misschien niet in precies deze situatie. Wel in die neiging om pas achteraf te vertellen, niet op het moment zelf. Om een nee in te pakken in een uitleg. Om jezelf net iets kleiner te maken zodat er ruimte blijft voor de ander. Om jezelf te corrigeren richting meer veiligheid, zelden richting meer eerlijkheid.
Dat is geen zwakte. Dat is een systeem dat heeft geleerd: volledig authentiek aanwezig zijn is niet altijd veilig. En een systeem vergeet dat niet zomaar.
Wat ik nu langzaam leer, en het gaat met vallen en opstaan, is dit:
een grens hoeft geen aanval te zijn en een nee hoeft geen afwijzing te betekenen. Aanwezigheid hoeft niet verdiend te worden door jezelf aan te passen aan wat de ander aankan.
Dat klinkt eenvoudig. Het voelt nog niet altijd zo. Maar elke keer dat ik het toch doe, een nee zeg zonder uitleg, iets vertel op het moment zelf, ruimte inneem zonder eerst te checken of dat mag, is er iets in mij dat een fractie meer ontspant.
Niet omdat het goed afloopt. Omdat ik mezelf niet verlies.
Als jij dit herkent, die neiging om jezelf te doseren, achteraf te vertellen, je nee in te pakken in iets wat makkelijker te ontvangen is, dan wil ik je uitnodigen voor Bare Roots.
Een bewustzijnsreis waarin je de patronen en loyaliteiten leert herkennen die je energie vragen, zodat je terugkeert naar wie je werkelijk bent.